Muretanya
| Tageld n Muretanya | |||||
|
| |||||
| Ansa | |||||
|
| |||||
| |||||
| Tamurt | Lezzayer Lmerruk Tunes Spenyul ( Sbeta d Mlilya d udrar n Tareq ) | ||||
| Tamanaɣt | Bubulis ( Wilil ) | ||||
| Iyul Cercal | |||||
| Imezdaɣ | |||||
| Groupe ethnique (fr) | imaziɣen | ||||
| Asefk amazray | |||||
| Asnulfu | lqern wis 3 BCE | ||||
| Aselyem | 698 (Grégorien) | ||||
| Yeḍfer-it |
Maurétanie Tingitane (fr) | ||||
Muretanya (/ˌmɒrɪˈteɪniə, ˌmɔːrɪ-/; talatinit : [mau̯.reːˈt̪aː.ni.a])d isem alatini n temnaḍt n tmazɣa n wass-agi . Tella-d seg tlemmast n Lezzayer n wass-a ɣer armi-d agraw atlanṭas , tɣum agafa n Lmerruk armi d idurar n waṭlas . Imezdaɣ-is iɣelnawen d imaziɣen yettwasnen s yimuriyen d yimasiliyen .
Deg 25 ST uɣalen yigelliden n Muretanya d irumaniyen armid 44 AT , mi akken tuɣal temnaḍt d tarumanit tettwafreq ɣef sin n yiḥricen Muretanya Taṭenǧit d Muretanya taqeysrit . Tban-d deg-s tmasiḥit seg tasut tis 3 . Mi d-kecmen yinselmen iɛraben ɣer temnaḍt , tuɣal tineslemt d nettat i d ajjed amezzwaru .
Tagelda tamurit
[ẓreg | ẓreg aɣbalu]


Tella Muretanya d tagelda gelden-tt yiderman imaziɣen . Irumaniyen qqaren awal n Muri i ugdud id-yellan s ddaw n tcabi-gzirt taybirit . xedmen asenzi d tiɣin meqqren imi llan ɣer yilel agrakal ladɣa akked qerṭaj
Agellid Aṭlas d agellid n tidmi n yimuriyen , ɛebden-t rran-t daɣen d agellid . Agellid amezzwaru n tidet id-yuwi umezruy d Baga , i ygelden deg Ṭṭrad abuniqi wis Sin n 218-201 ST . Imuriyen llan sɛan assaɣ meqqren d Numidya . Buxus I ( 110 ST- yellq d qḍeggql n ugellid Qnu;idi Yugurten .
Muretanya tuɣal tettabaɛ Ruma seg 25 ST mi akken rran yirumaniyen Yuba II anumidi d agellid-amsaɣ-nsen . MI yemmut deg 23 ST , mmi-s id-yekkren gar yirumaniyen Baṭlimus amuretani yegled deg umkan-is . Yenɣa umenkad Kaliɣyula Baṭlimus deg useggas n 40 . Yerra umenkad arumani Kludyus Muretanya d agezdu arumani deg 44 , yerra fella-s anembaḍ .
Igelliden
[ẓreg | ẓreg aɣbalu]| Isem | Aglad | Timawin | Tugna |
|---|---|---|---|
| Atlas | tasut tis 6 n tlalit | ||
| Bagas | fl. 225 St | ||
| Buxus I | c. 110 – c. 80s St | ||
| Mestanususus | c. 80s ST– 49 | ||
| Buxus II | 49 – c. 33 St | Yefreq tagelda d Bugud | |
| Bugud | 49 – c. 38 St | Yefreq tagelda d Buxus II | |
| Yuba II | 25 ST– AT23 | Agellid yeddan d Rum | |
| Baṭlimus | 20–40 | Agellid aneggaru n Muretanya
Yefreq tagelda d baba-s |
