Aller au contenu

Iseɛdiyen

Si Wikipedia, tasanayt tilellit.
Iseɛdiyen
سعديون (ar)

Ansa

TamanaɣtFas
Imezdaɣ
Tutlayt tunṣibtTaɛrabt
DdinTasunnit
Tarakalt
Tajumma7 500 000 km²
Asefk amazray
Yezwar-itIwaṭṭasen
Asnulfu1549
Aselyem1659
Yeḍfer-itAyt Idilla, Alawi Sultanate (en) Suqel d Zaouia d'Illigh (fr) Suqel
Tuddsa tasertayt
Anagraw asertaytamawya

Ayt Zidan neɣ Iseɛdiyen d yiwen seg 6 n wusufen (widak niḍen gan d: Ayt Idris, Imrabṭen, Imweḥḥden, Ayt Mrin d Yiɛalawiyen) iy nebḍen Ameṛṛuk seg useggas n 1554 alamma d 1636. Tamenrut (tamanaɣt) n uwanek n Wayt Zidan tella d Fas, sin akin tuɣal d Amurakuc seg useggas n 1603.

Tikli af Timbuktu

[ẓreg | ẓreg aɣbalu]

Aneggaru-a yeẓdem deg useggas n 1591 ɣef temdint n Timbuktu, d ayen i yeǧǧan Ameṛṛuk ad teḥkem abrid n tnezzut n utaram n Uneẓruf Ameqran. Ass mi iyemmut Ḥmed Lmenṣur deg useggas n 1603, banen-d wuguren deg twacult n Yiseɛdiyen ɣef wanwa ara yɣalen d agellid.

Imenɣi mgal Irumiyen

[ẓreg | ẓreg aɣbalu]

Iseɛdiyen sseɣlin tawacult tanerkumt (tuḍɛift) n Yiwaṭṭasen deg useggas n 1554, yerna bdan ttnaɣen mgal n Ispenyuliyen d Yipurtugizen i yeṭṭfen kra seg temdinin n teftisin n Umeṛṛuk. Tamaneɣt n Yiseɛdiyen tella deg temdint n Amurakuc. Deg 1578, agellid Sebastian Amezwaru n Purtugal akked ugellid Felipe wis Sin n Spanta ddukklen akken ad sseɣlin agellid Ɛebdelmalek n Merruk.

Deg yimenɣi n Qṣer Lekbir, Ɛebdelmalek yessaweḍ ad ten-yernu ma yemmut, yerna ula d agellid n Purtugal "Sebastian", yemmut deg yimenɣi-nni. D aya i yeǧǧan agellid Felipe ad yenbeḍ ula d tamurt n Purtugal. Ma d agellid Ɛebdelmalek yekkus-it (ixlef-it) gma-s Ḥmed Lmenṣur.

Iserdasen

[ẓreg | ẓreg aɣbalu]