Agemmay amaziɣ alatin
| Agemmay amaziɣ alatin | |
|---|---|
| Tawsit | |
| Tutlayin | Tutlayin timaziɣin |
Inagrawen imawlan |
|
Agemmay amaziɣ alatin yefsa ɣef ugemmay alatini. I umaziɣ n ugafa (Merruk d Lezzayer d Libya), agemmay Amaziɣ Alatin isseqdac 23 isekkilen Ilaṭiniyen imɣulen d 10 isekkilen-nniḍen n ugemmay Alatin.
Agemmay-agi d agmud n uzdal n agemmay Alatin i tirawt n tileqmant timaziɣint am Taqbaylit d Tarifit, seg iseggwasen 1840. I ɛedda s aṭas isseɣwelen, uqbel ad yaweḍ ar lqem amiran.
Iqbayliyen semman-as Tamɛemmrit, tajmilt i Mulud Mɛemmri, amesnilsi i t-yersan deg udɣaɣ aseggas n 1973.
Agemmay Amaziɣ Alatin isseqdec abaɛda i tirawt n amzun akk tileqmant n tutlayt Tamaziɣt. Yezmer daɣen ad yeseqdic i tutlayin n Merruk (tid i seqdacen Tifinaɣ).
NB: Zik nesseqdec, "ţ", "z̧", maca mači tura (Kamal Naït-Zerrad, Tajerrumt Tatrart n Teqbaylit).
| 34 n isekkilen n ugemmay n tutlayt Tamaziɣt | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| A | B | C | Č | D | Ḍ | E | Ɛ | F | G | Ǧ | Ɣ | H | Ḥ | I | J | K | L | M | N | Q | R | Ṛ | S | Ṣ | T | Ṭ | U | W | X | Y | Z | Ẓ | |
| Isekkilen imecṭuḥen | |||||||||||||||||||||||||||||||||
| a | b | c | č | d | ḍ | e | ɛ | f | g | ǧ | ɣ | h | ḥ | i | j | k | l | m | n | q | r | ṛ | s | ṣ | t | ṭ | u | w | x | y | z | ẓ | |
Unicode
[ẓreg | ẓreg aɣbalu]- A 0190 (latin capital letter open E = latin capital letter epsilon)
- a 025B (latin small letter open e = latin small letter epsilon)
- African
- lower-mid front unrounded vowel
- African
- Tc 010C (latin capital letter C with caron)
- tc 010D (latin small letter c with caron)
- Czech, Slovak, Slovenian, and many other languages
- Dh 1E0C (latin capital letter D with dot below)
- dh 1E0D (latin small letter d with dot below)
- Indic transliteration
- Dj 01E6 (latin capital letter G with caron)
- dj 01E7 (latin small letter g with caron)
- Skolt Sámi
- H' 1E24 [latin capital letter H with dot below]
- h' 1E25 [latin small letter h with dot below]
- Indic transliteration
- Gh 0194 (latin capital letter gamma)
- gh 0263 (latin small letter gamma)
- African
- voiced velar fricative
- African
- Sz 1E62 [latin capital letter S with dot below]
- sz 1E63 [latin small letter s with dot below]
- Indic transliteration
- Dt 1E6C [latin capital letter T with dot below]
- dt 1E6D [latin small letter t with dot below]
- Indic transliteration
- Zs 1E92 [latin capital letter Z with dot below]
- zs 1E93 [latin small letter z with dot below]
- Indic transliteration
Isekkilen imɣulen
[ẓreg | ẓreg aɣbalu]Tira: I ubeqqeḍ n isekkilen s Tifinaɣ, zdem afaylu agi : ircam.ma Archived 2007-04-17 at the Wayback Machine, dɣa ḥrez it ddaw "C:\windows\fonts" (beddel "C" s usekkil n uẓar ma Windows ur yeserkeb ara deg uḍebsi C).
| Asekkil | Tifinagh (IRCAM) | Prononciation |
|---|---|---|
| A | ⴰ | a am deg talanglizt bad |
| B | ⴱ | b/p/v |
| C | ⵛ | ch |
| D | ⴷ | d |
| E | ⴻ | a awezzlan am deg talalmanit machen |
| F | ⴼ | f |
| G | ⴳ | gu |
| H | ⵀ | h am deg talanglizt hello |
| I | ⵉ | i |
| J | ⵊ | j |
| K | ⴽ | k |
| L | ⵍ | l |
| M | ⵎ | m |
| N | ⵏ | n |
| Q | ⵇ | |
| R | ⵔ | r |
| S | ⵙ | s |
| T | ⵜ | t |
| U | ⵓ | ou |
| W | ⵡ | w |
| X | ⵅ | am jota n tespenyult neɣ ch am deg talalmanit machen) |
| Y | ⵢ | y |
| Z | ⵣ | z |
Nniḍen
[ẓreg | ẓreg aɣbalu]| asekkil | Unicode | Tifinaɣ (IRCAM) | Asusru |
|---|---|---|---|
| č | 010C/010D | ⵛ | tch |
| ḍ | 1E0C/1E0D | ⴹ | d ufaɣ |
| ǧ | 01E6/01E7 | ⴵ * | dj |
| ḥ | 1E24/1E25 | ⵃ | am deg taɛrabt muḥammed |
| J | 1E62/1E63 | ⵋ | j |
| ṣ | 1E62/1E63 | ⵚ | s ufaɣ |
| ṭ | 1E6C/1E6D | ⵟ | t ufaɣ |
| ẓ | 1E92/1E93 | ⵥ | z ufaɣ |
| ɛ | 0190/025B | ⵄ | |
| ɣ | 0194/0263 | ⵖ | r am deg taṛumit parisien |
(*) Agraw Imaziɣen
Isekkilen-nniḍen
[ẓreg | ẓreg aɣbalu]- tt=ts
- zz=dz
Adelsumuɣ
[ẓreg | ẓreg aɣbalu]- Grammaire moderne du kabyle, Tajerrumt tatrart n Teqbaylit. Éditions Karthala, 2001, (ISBN 2-84586-172-9)