Aller au contenu

Agadir

Si Wikipedia, tasanayt tilellit.
Agadir
‫أڭادير‬ (ary)
ⴰⴳⴰⴷⵉⵔ (shi)


Ansa
Carte
 30°25′17″N 9°34′59″W / 30.4214°N 9.5831°W / 30.4214; -9.5831Coordinates: 30°25′17″N 9°34′59″W / 30.4214°N 9.5831°W / 30.4214; -9.5831
Tageldawt tamendawantLmerruk
Tama n UmeṛṛukSus-Massa
Préfecture (fr) SuqelAgadir Ida-Outanane (fr) Suqel
Tamanaɣt n
Imezdaɣ
Teɣṛed 538 000 (2023)
 Tiineẓẓi n imezdaɣ 10 imezdaɣen/km²
Azedduɣ 105 057 (2014)
Tutlayt tunṣibt Taɛrabt
Tarakalt
Tajumma 53 789 km²
Teflel 74 m
Asefk amazray
Asnulfu 1505
Événement clé (fr) Suqel
Tuddsa tasertayt
 Aɣella aslekman Aziz Akhannouch (fr) Suqel (24 Ctember 2021)
Amekzay uglim
Code postal (fr) Suqel 80000
Izṭi akudan
Plan de numérotation (fr) Suqel 48
Nniḍen

Tansa n web agadir.ma
Facebook: lacommuneagadir Instagram: agadir.ville Youtube: UCX__D2vSt4aPvjDGScuoe2A Modifier la valeur sur Wikidata

Agadir (neɣ Agadir n yiɣil neɣ Agadir n yiɣiṛ) d tadmint tamuqrant tezga-d deg utaram n Merruk di tasga n Sus. Imezdaɣen-ines ttmeslayen aṭas s tmaziɣt tacelḥit ar wass-a.

Tella Agadir g 508 km g unẓul n Anfa ( Tigemmi tumlilt ) , d 173 km i Mugadur , d 235 km i Amurakuc .

Ugar n 421 844 n medden zedɣen g Agadir , d ugar n 600 599 n medden zedɣen g Agadir - Ida utanan . Kṛaḍ n tutlayin ad sawalen imezdaɣen n Agadir : Tamaziɣt ( tacelḥit ) , Taɛrabt ( Darija ) , Tafrasist

Ar neqqar imezdaɣen n Agadir " Agadiriyin " s teɛrabt , d " Ait Ugadir " s tamaziɣt .

Tiɣiwanin tinaragin n Agadir
Tamraɣt
Awrir­
Agaraw Aṭlasi Agadir Drarga
Dceyra
Inezggan
Agadir
Ayyur Yennayer Furar Meɣres Brir Mayu Yunyu Yulyu Ɣuct Ctember Tuber Wember Jember
Aklis n leḥma 32 31 36 39 45 46 49 48 45 39 37 32
Aklis n uṣemmiḍ -2 3 5 7 9 10 12 13 8 5 2 0

Aẓar n wawal

[ẓreg | ẓreg aɣbalu]

Awal-agi ugadir yella zik di teqbaylit, maca ass-a, uɣalen Leqbayel ur t-ssexdamen ara aṭas, d acu kan, mazal yella yiwen n wemḍiq di Tmurt n Leqbayel qqaren-as "Agadir", yernu amḍiq-agi d lexla. Dɣa "agadir" anamek-is deg Yiwaḍiyen "amkan ibedden, ur neqɛid ara" (pente assez raide mais par où on peut passer), meḥsub, mi ara yili ufellaḥ la ikerrez, mi yewweḍ s agadir, ad yuɣal, acku dinna ur yeqɛid ara lḥal, akal maci d agdis i wakken ad tɛeddi deg-s tgersa. D acu kan, anamek aqdim n wawal-a netta d "aɣrab" (lḥiḍ), dɣa ɣef leḥsab n Salem Caker (Lybica), "agadir" ad yili yekka-d seg wawal afniq (phenicien), u nezmer diɣ ad t-nesseqreb s awal n taɛrabt "ǧidar" (= aɣrab, lḥiḍ). Dɣa, yezmer lḥal ad tili temdint-agi n Ugadir, di Merruk, semman-as ɣef leḥsab n wakal-nni yellan dinna, uqbel ma tettwabna, neɣ diɣ, yezmer lḥal ad tili tesɛa zik-nni iɣerban (leḥyuḍ) i d-yezzin fell-as, dɣa semman-as fell-asen.

Agadir Ufella

[ẓreg | ẓreg aɣbalu]

Agadir Ufella (s taɛrabt : القصبة , Al-Qasbah ) d yiwen agmam iqburen g tamdint n Agadir .

G adrar n Agadir ufella iturra g-is s taɛrabt : الله الوطن الملك (Allah, al-watan, al-malik), « Akuc, Amur, Agellid ».

  • Tuẓumt n lmdint
  • Ɣur ilel
  • Amsernat
    Agadir
  • Talborjt tamaynut
  • Yacec
  • Butcakkat
  • Swisse
  • Funty
  • Caraf
  • Daxla
  • Al-Huda
  • Ḥay Muḥammadi
  • Adrar
  • Tikiwin
  • Massira
  • Tilila
  • Ben Sergaw
  • Islan
  • Anza
  • Taddart ...