Aɣsi
| Aɣsi | |
|---|---|
| Addad n taggaẓt | |
|
Talmest ur tettwaggez (IUCN 3.1) | |
| Tasensartut | |
| Asmil | Mammalia |
| Tafesna | Carnivora |
| Tawacult | Canidae |
| Taɣreft | Canini (fr) |
| Tawsit | Canis (fr) |
| talmest | Canis lupus Linnaeus, 1758
|
| Taẓuni tarakalt | |
|
| |
| Isali amatan | |
| Tadist | 62 ass |
| Aɣbalu agejdan n wučči |
Awtil, Lièvre d'Europe (fr) |
| Acala n wul |
90 beats per minute (en) |
| Afud n wazuk n weɣẓaẓ | 136 |
Aɣsi neɣ Uccen azunɣid (isem ussnan': Canis lupus) d agman ameqran yakk deg twacult n taydiyyin. Uccen azunɣid d talmest yeṭṭafaren tawsit n wuccen. Timesɣaz mmalen-t-d d akken iɣas (asget n weɣsi) ddren deg tegnit seg 300,000 n iseggasen aya. Dɣa aɣsi yezdi deg yiwen n uẓar yakk d waydi, ɣas akken ttwafken-d kra n yisteqsiyen ɣef tesfelsant n tegrayt-a tussnant, maca azal ameqran n inzaten (ttbut) yellan, ssentamen-d tiẓri ayi. imusnawen n tesnudert ukzen-d aṭas n tdefrin, maca amḍan-nsent n tidet d win imazal fellas tiɣriwin.
Ideggan n tudert
[ẓreg | ẓreg aɣbalu]Zik nni, iɣas llan ttidiren deg tjumma tamaggagt (wssiɛen), seg Uṛasya d Marikan n Ugafa yakk d usamar alemmas, ma d tura, ur mazal ara ttidiren anagar deg kra n ideggan kan s usrag (s ssebba) n wegmar ilmend n weglim-is, akken i d-igla ugzam d truẓi n tẓegwa s usemres (aseḍyeq) n yideggan deg Wanda yettidir. Ɣas akken llan-d yakk isefk-a ayi yessedrusen (yessenqasen) deg umḍan n iɣas, maca talmest-a tettusismel d talmest ur nettwaggez s unect n (ɛla ḥsab) n Tiddukla tagreɣlant i taggaẓt n tgama.
Tikeli
[ẓreg | ẓreg aɣbalu]S umata, iɣas ttidiren deg tegrawin yettusemman aclag, maca llant kra n tikwal deg wanda id yettili yiwen n weɣsi yettidir iman-is, aladɣa mi ara ad yili d awessar, yezzarab-it uwtem amenẓad (lqayed). Igmanen n yal aclag rennun neɣ ttenqasen s wezray n wakud, s unect n imezzarwen igamanen am tilin n wučči d waṭṭanen ... atg. S umata, deg yal aclag ttilin seg sin ɣer 20 n iɣas, ma deg tulmisin, ttilin deg 8, ma d aclag meqqren yakk yewweḍ ɣer 36 n igmanen deg Alaska aseggasn 1967.
Amyaraw
[ẓreg | ẓreg aɣbalu]Amsawal
[ẓreg | ẓreg aɣbalu]Asismel
[ẓreg | ẓreg aɣbalu]Aɣsi d talmest yeṭṭafaren tawsit n waydi dgi llant gar 7 ar 10 n telmas n taydiyyin, Dɣa Aɣsi d yiwen n aɣersiw yettwasemman waɣsi, ma d tilmas n iden gan-t d: aɣsi azeggaɣ (Canis rufus), Aɣsi Ahendi (Canis indica), Aɣsi n Himalaya (Canis himalayensis), Aɣsi agmudan (Canis lycaon) d waɣes (Canis simensis) ɣas akken azernen ur yefri ara ɣef ma yella kra deg tdu-lmasin-a yessefk ad ttwikksent seg usismel n iɣes neɣ ad qqimen-t
Tamhazt
[ẓreg | ẓreg aɣbalu]Tiẓra titrarin qqaren-t-d d akken aɣsi iban-d deg tazwara yakk deg Urasya deg tazwara n tallit tatrart yudsen acku iban-d seg yiwet n tezrawt (teɣṛi) tazernant n uzeffar aɣisan (Nucleic acid) d akken aẓaṛ n iɣas n Asya yettuɣal ar 800,000 iseggasen yezrin, s unemgal n yiɣas n Uruppa d Marikan n ugafa anda aẓaṛ-nsen yettuɣal ar 150,000 n iseggasen kan am tidak n usamar alemmas anect-a yella-d seld n mi id ssknen-t timesɣaz deg Uruppa ttuɣalen-t i wazal n 500,000 n iseggasen arwas (amcabi) meqqren d tdu-lemsin n Asya