Arrif

Arrif neɣ Arif neɣ Nakkor d-tamnaḍt tamsedrart tezga-dd di ugafa en Murakuc, tessajja ɣef Yilel agrakal, zeddɣen deg-s 4 imelyan en yimezdaɣ yessawalen Tamaziɣt.

Seg yiɣerman imeqqṛanen iy yellan di temnaḍt n Arrif Ameqqran ɣer-neɣ: Ennaḍor, Elḥusima, Miḍar, Targist, Azɣenɣan, Seřwan, Zayyu, Berkan, Aɛarwi, Eddriwec, Ayet Buɛeyyac, Qasita, Imzuren ed Ajdir.

Idurar en Arif udsen ar idurar en Ordillera Bética en wenẓul en Spenya. Akken daɣen i yudsen ɣer Yidurar en Waṭlas maca wer qqinen ɣur-sen wer llin d-amur deg-sen. Gar-asen tella Taza.

Iwdan yessawalen Tamaziɣt Tarifant di Arif qqaren i yiman-nsen “Imaziɣen” neɣ “Irifiyen”, maca tutlayt nsen qqaṛen as “Tamaziɣt” mačči "Tarifit". Iwdan en berra i Arif d-nitni iy d-as yeqqaren Tarifit.

Tiwsatin (tiqbilin) en Arif

Ayt Weryaɣel zdat en Ajdir ed Elḥusima, di tama en Iɣzer Uɣis.
Igzennayen: di tama en Aknul, seg utaram en Ibḍalsen.
Iqelɛiyen (Iqeřɛiyen), (Ennaḍor, At Nṣar, Mlilt, ...).
- Ayt Imaẓoẓen (Ayt Imazozen).
- Ayt Ciker (Ayt Cicer).
- Ayt Sidal (Ayt Sidař).
- Ayt Buyefrur (Ayt Bouifrur).
- Ayt Buyafar (Ayt Bou Ghafer).
Ikebdanen (Icebdanen).
Ibḍalsen (Ibḍařsen / Imḍalsen / Imṭalsen).
Ayt Buyeḥyi.
Ayt Sɛid, deg utaram seg Iɣzer en Kert.
Ayt Uliccek (Ayt Uřiccek), southwest of Temsaman.
Tafersit, seg ugafa en At Tuzin.
Ayt Tuzin, deg wenẓol en Temsaman.
Temsaman, di tama en temdint nni.
Ayt Weryaɣel (Ayt Weryaɣeř) deg wegmoḍ n Ibeqquyen.
Ayt Ɛemmart, deg wenẓol en At Weryaɣel.
Targist, anẓol en At Weryaɣel.
Ayt Gmil, ataram en At Bufraḥ.
Ayt Bufraḥ, deg wegmoḍ en At Yeṭṭeft.
Ibeqquyen, deg utaram en At Weryaɣel.
Ayt Yeṭṭeft, deg wegmoḍ en Bades.
Imestasen, deg wegmoḍ en At Bufraḥ.
Imtiwen, gar Imestasen ed wasif en Uringa.
Ayt Buyeḥyi, ataram en yiɣẓer en Melwit.
Ayt Iznassen, di tama en yiɣṛem en Berkan, Reggada, Ahfir,...
Triffa
...