Aller au contenu

Xufu

Si Wikipedia, tasanayt tilellit.
Asebdad n Xufu deg usalay n lqahira.

Xufu, i yettwassnen s yisem n Cheops ɣer Iyunaniyen, yella d amenkad wis sin n tewacult tiss ukuẓ n Iferɛunen deg Maṣer taqburt. Tallit-is tettwassen s tmanegt d udabu ijehden, d netta i d-yebnan Tazamugt Tameqqrant n Giza, i yellan d asmektay anesbaɣur yeqqimen d inigi ɣef tnezmart n tɣerma tamṣrit.

yerna yekcem ɣer umezruy am yiwen n umenkad i d-yebnan asmektay ameqqran deg umezruy n talsa, i yellan d ameẓḍu n tzamugt n Giza.

1. Tasnakta d Udabu: Anagraw Aɣrudan

[ẓreg | ẓreg aɣbalu]

Deg tallit n Xufu, Maṣer tella seddaw n udabu ameslemmes. Aɣawas n tmurt yella yetteddu s unagraw n tedbelt. Xufu yella yettwali iman-is d amagdez, yerna tadyulujit n tallit-nni tella tteqqen amenkad ɣer ugama d yilu d-yettaken tafukt(iṭṭij).

  • Tazrirt n Umenkad: Xufu yesǧehd tazrirt n udabu ɣef yimɣiwan n tmurt.
  • Tasestant ɣef yikaramen: Imnadiyen n umezruy ufan-d isefka i d-yemmalen belli Xufu yella d aqesḥan, yerna aɣawas n lebni n tzemmugt tesra tasdukla n wussis n wegdud.

2. Tasegda d Tenzeggit: Tamkerra n Lebni

[ẓreg | ẓreg aɣbalu]
Aẓekka n Xufu, Tazamugt tamqrant.

Tazamugt n Xufu mačči kan d asmektay, d tamkerra n tussna. Lebni-ines yesra tanzeggit yewwḍen ɣer tqacuct.

  • Tanzeggit d Yiferdisen: Imsimwren imṣriyen sqedcen tanzeggit akken ad sbedden amkuẓ n uzadur n tzemmugt s tneblalt.
  • Tamṣukt: Tazamugt tebna s yimilyunen n yedɣaɣen. Ableɣ d tẓeyt n yedɣaɣen-a ssawḍen ɣer luluf n kilugram. Akala n usali n yedɣaɣen-a yella d tuttra i yimnadiyen ar ass-a.
  • Tawila n Ugensan: Deg ugensan n tzemmugt, llan igennariyen d tnebdanin i yemmugen s tmusni tameqqrant. Tamuɣli n Iferɛunen yella tebna ɣef tmiḍrant n uzrug ɣer umeɣraḍ nniḍen.

3. Tanezzut, Asiḍen d Tnebdant n Yixeddamen

[ẓreg | ẓreg aɣbalu]

Akken ad ibnu tamṣukt am ta, Xufu yesra anagraw n tnezzut d usiḍen ijehden.

  • Asiḍen n Yihri: Iwakken ad yefk tiremt d yiselsa i yixeddamen, anagraw n Xufu yella yessexdam tasiḍent i yisefka n tfellaḥt.
  • Imsaɣen d Yixeddamen: Zik, ɣilen medden belli d tiɣtas neɣ d iklan i yebnan Tazamugt. Maca, tisestanin timirinin ufan-d ikaramen d iẓekwan yemmalen belli ixeddamen llan d imɣiwan i yettaxdamen s tɣara yelhan.
  • Asefti: Xufu yexdem asefti ameqqran deg tnezzut akken ad d-yawi angaw seg tmura nniḍen, am usɣar seg tmurt n Lubnan.

4. Adrug n Xufu d Tmanegt-is

[ẓreg | ẓreg aɣbalu]

Ɣas akken tazamugt tella d inigi ɣef tnezmart-is, tawegda n Xufu teqqim d adrug.

  • Tasreɣta: Anagar yiwet n tesreɣta tamecṭuḥt n wuzal i d-yugran seg tallit-is. Ayagi yettak-d tumant tanesbaɣurt: amek amenkad yesɛan tamanegt akk, ur d-yeǧǧi ara tugniwin tiɣaṛin ɣef wudem-is?
  • Taflukt n Tfukt: Ufan taflukt n usɣar ddaw n wakal n tzammugt. Afecku-ya yella yettwaheyya i usilel n umnekad deg wassif n Nil ɣer umeɣraḍ n tfukt(iṭṭij).

Xufu yella d agrawli deg umezruy n tsegda. Aɣawas n udabu-ines, tamṣukt n tzammugt, d unagraw n tnezzut i yesbed, ǧǧan-d tazrirt ur nettmettat ara. Tazamugt teqqim d azamul n tnezmart n walluy alsan d wussis n tɣerma taqburt.