Aller au contenu

Liyun Trutski

Si Wikipedia, tasanayt tilellit.
Liyun Trutski.

Liyun Trutski (s tarusit: Лев Давидович Троцкий), ilul s yisem n Lev Davidovič Bronstein

Liyun Trutski
Liyun Trutski, 1924
Liyun Trutski
commissaire du peuple aux Affaires militaires et navales (fr) Suqel

12 Wamber 1923 - 25 Yennayer 1925
← aucune valeur - Mikhaïl Frounze (fr) Suqel →
Membre du Politburo du Parti communiste de l'Union soviétique (fr) Suqel

25 Meɣres 1919 - 23 Tuber 1926
People's Commissar for Military and Naval Affairs of the RSFSR (en) Suqel

14 Meɣres 1918 - 12 Wamber 1923
← Nikolaï Podvoïski (fr) Suqel - aucune valeur →
Membre du Politburo du Parti communiste de l'Union soviétique (fr) Suqel

29 Wamber 1917 (Julien) - 25 Meɣres 1919
député de l'Assemblée constituante russe de 1918 (fr) Suqel

25 Wamber 1917 - 20 Yennayer 1918
commissaire du peuple (fr) Suqel

8 Wamber 1917 - 9 Yebrir 1918
← Mikhaïl Terechtchenko (fr) Suqel - Gueorgui Tchitcherine (fr) Suqel →
Membre du Politburo du Parti communiste de l'Union soviétique (fr) Suqel

10 Tuber 1917 (Julien) - 23 Tuber 1917 (Julien)
Tameddurt
Isem-is ummidЛейба Давидович Бронштейн
TalalitBereslavka (fr) Suqel, 26 Tuber 1879 (Julien)
TaɣlentTamnekda tarusit
Russie soviétique (fr) Suqel
tagduda tanemlayt tasuvyat n Ukranya
tiddukla n Suvyit
Meksik
Agraw anitnijuifs en Ukraine (fr) Suqel
juifs russes (fr) Suqel
LmutCoyoacán (fr) Suqel, 21 Ɣuct 1940
Ideg n uẓekkatombe de Léon Trotski et Natalia Sedova (fr) Suqel
Coyoacán (fr) Suqel
Tamentilt n tmettantTimenɣiwt (hémorragie intra-cérébrale (fr) Suqel)
Yettwanɣa sɣurRamón Mercader (fr) Suqel
Jozef Stalin
Tawacult
Baba-sDavid Bronstein
Yemma-sAnna Bronstein
Tissulya akkedNatalia Sedova (fr) Suqel
Alexandra Sokolovskaïa (fr) Suqel
Arraw-is
Atmaten-is d yissetma-sOlga Kameneva (fr) Suqel
Tawacult
Asegmi
Aɣerbaz n tɣuriQ124758082 Suqel
(1888 - 1895)
TutlayinTarusit
Takrinit
Talmanit
Taglizit
Tafransist
Amahil
Amahilasertay, diplomate (fr) Suqel, autobiographe (fr) Suqel, afelsuf, révolutionnaire (fr) Suqel, aserdas, amezray, aneɣmas, amaru d communiste (fr) Suqel
Addud176 cm
Ideg n umahilSaint-Petersburg d Mosku
ImɛellmenIskra (fr) Suqel
Soviet de Petrograd (fr) Suqel
Internationale communiste (fr) Suqel
commissariat du peuple aux Affaires militaires et navales (fr) Suqel
Kievskaya Mysl (en) Suqel
Q4315156 Suqel
Vienna Pravda (en) Suqel
Eastern Review (en) Suqel
Bulletin of the Opposition (en) Suqel
People's Commissariat for Foreign Affairs of the Russian SFSR (en) Suqel  (1917 -  1918)
Imahilen ixatarentrotskisme (fr) Suqel
La Révolution permanente (fr) Suqel
Ma vie (fr) Suqel
La Révolution trahie (fr) Suqel
Arrazen
TaɛeggaltOpposition de gauche (fr) Suqel
Société des vieux bolcheviks (fr) Suqel
Amussutrotskisme (fr) Suqel
AflisemТроцкий, Перо, Антид Ото, Л. Седов d Старик
Ameẓlu aserdasi
Afurk aserdasiArmée rouge (fr) Suqel
Taseddartgénéral (fr) Suqel
commandant en chef (fr) Suqel
Yennuɣ degguerre civile russe (fr) Suqel
révolution russe (fr) Suqel
révolution d'Octobre (fr) Suqel
guerre soviéto-polonaise (fr) Suqel
Révolution russe de 1905 (fr) Suqel
Taflest
Asɣanticcufert
Ikabaren isertiyenParti ouvrier social-démocrate de Russie (fr) Suqel
Parti communiste de l'Union soviétique (fr) Suqel
Parti ouvrier social-démocrate de Russie (bolchevik) (fr) Suqel
Parti socialiste suisse (fr) Suqel
IMDbnm0873654

ass n 7 wamber 1879 deg Yanovka (Ukrayin n tura) yerna yemmut ass n 21 ɣuct 1940 deg Coyoacán (tamurt n Miksik), d amgrawliw amarksi, d amseẓri asertan, d amaru yerna d amesertay asuvyati.

Yella d yiwen seg yimḍebbren imeqqranen n Tegrawla n Tuber 1917 tama n Vladimir Lenin. D netta i d amesbeddi n Yigen Azeggwaɣ (Taredsa Tazeggaɣt) i yrebḥen amgaru aɣarim arusi (1917–1922). Deffir tmettant n Lenin, yerra iman-is d amgal ameqqran mgal Josef Stalin d tbiṛuqṛasit tasuvyatit. Yettwanfa seg Tdukli Tasuvyatit deg useggas n 1929, yerna deg taggara yettwanɣa deg Miksik s ufus n yiwen n umeggi n temsulta tuffirt n Stalin.

Tudert-is

[ẓreg | ẓreg aɣbalu]

1. Temẓi d tazwara n umennuɣ

[ẓreg | ẓreg aɣbalu]

Lev Davidovič Bronstein ilul deg yiwet n twacult tayudayt n yimekkasen (ifellaḥen imerkantiyen) deg tmurt n Ukrayin (yellan imiren seddaw udabu n Tsar n Rrus. Segmi yella d ilemẓi deg tesdawit n Odesa, yebda yekccem deg yimussuyen igrawliwen. Deg useggas n 1898, yettwaṭṭef yerna yettwanfa ɣer Sibirya. Dinna i yefferfed isem-nniḍen « Trotsky » (isem n yiwen umḥebbus n temsulta deg temnaḍt n Odesa) i yuɣalen d isem-is n umgrawliw. Yerwel seg Sibirya deg 1902 ɣer Turuft Tutrimt, anda yemlal Vladimir Lenin deg Lundun.

2. Tagrawla n 1905 d Tuber 1917

[ẓreg | ẓreg aɣbalu]

Deg Tegrawla n 1905 di Rrus, Trutski yuɣal d aɣella n Usqamu n Yixeddamen n Petrograd (Soviet). Mi teɣli tegrawla-nni, yettwaḥkem fell-as s unfa s wudem imezgi ɣer Sibirya, maca yerwel tikkelt nniḍen.

Deg useggas n 1917, mi d-teɣli tmenkda n Tsar, yuɣal-d ɣer Rrus. Yekcem ɣer Ukabar Abulcivik n Lenin. D netta i d amḍebber amezwaru i yheggan yerna yessewjed anekcum n yibulciviken ɣer udabu deg Tegrawla n Tuber 1917.

3. Asbeddi n Yigen Azeggwaɣ d Umgaru Aɣarim

[ẓreg | ẓreg aɣbalu]

Seg 1918 ar 1925, Trutski yuɣal d Aneɣlaf n Yigen(Taredsa). D netta i d bab n usnulfu n Yigen Azeggwaɣ seg yilemẓiyen, ixeddamen d yifellaḥen. S tarrayin-ines yebnan ɣef tugrint d tseddarin deg uselḥu n iserdasen, yessekker-d yiwen yigen meqqren i yrebḥen amgaru aɣarim arusi mgal « Iserdasen Imellalen » (wid yebɣan ad d-yerr udabu n Tsar) d tezmert n tmura n beṛṛa.

Tanmegla mgal Stalin d Unfay

[ẓreg | ẓreg aɣbalu]

Mi yemmut Lenin deg 1924, tennulfa-d yiwet n tnemgla tameqqrant deg daxel n Ukabar. Trutski yella d aɣella n Tnemgla n Zelmaḍ:

Trutski yella yettwali dakken tanemlayt ur tezmird ara ad tekker deg yiwet kan n tmurt (« Tagrawla tameɣlalt »).

Stalin, seg tama-s, yessufeɣ-d tiẓri n « Tnemlayt deg yiwet n tmurt ».

Stalin yezmer ad yeṭṭef akk allalen n udabu s usseqdec n tbiṛuqṛatit. Deg 1927, Trutski yettwakkes seg ukabar; deg 1929 yettwanfa seg Tdukli Tasuvyatit. Yezger seg tmurt ɣer tayeḍ: Turkiya, Fransa, Norvij, almi d taggara yufa asutel deg tmurt n Miksik deg 1937.

Timenɣiwt-is

[ẓreg | ẓreg aɣbalu]

Ɣas akken yella mebɛid deg Miksik, Trutski yeqqim d aɛdaw amezwaru n Stalin. Deg usseggas n 1938, yessebded Tagraɣlant Tis Kuẓet (IVᵉ Internationale) iwakken ad yelli uzbu mgal adabu aɣrudan astalani d tfacist.

Ass n 20 ɣuct 1940, Ramón Mercader, d yiwen n umeggi asuvyati n NKVD (tamsulta tuffirt n Stalin), yekcem ɣer wexxam n Trutski deg Coyoacán yerna yewwet-it s tqabact n wegris deg uqerru. Tutski yemmut azekka-nni ass n 21 ɣuct 1940.

Tiẓri-ines tasertant (Tatruskit)

[ẓreg | ẓreg aɣbalu]

Tagrawla Tameɣlalt: Tiẓri-a teqqar-d dakken deg tmura tiɣellayin (am Rrus n 1917), tagrawla taburjwazit ur tezmir ara ad tefru tilufa n ugdud; d tadukli gar yixeddamen d yifellaḥen ara yaɣen adabu s ubrid n tegrawla tanemlayt, yerna tagrawla-agi ilaq ad tenfufed ɣer umaḍal akk.

Asleḍ n Tbiṛuqṛatit: Trutski yessefhem-d amek Tadukli Tasuvyatit tuɣal d « awank anmetti iɛewjen », anda iɣella n ukabar uɣalen d ugur s wudem n tbiṛuqṛatit i yekksen azref n uselway d umeslay i yixeddamen.

Idlisen-is igejdanen

[ẓreg | ẓreg aɣbalu]
  • Amezruy n Tegrawla Tarusit (История русской революции, 1930)
  • Tagrawla Tameɣlalt (Перманентная революция, 1930)[17]
  • Tagrawla Yettwaxeḍɛen (Преданная революция, 1936)
  • Tudert-iw (Моя жизнь, 1930)