Aɣeṛda
| Aɣeṛda | |
|---|---|
|
| |
| Tasensartut | |
| Asmil | Mammalia |
| Tafesna | Rodentia |
| Tawacult | Muridae |
| Adu-twacult | Murinae (fr) |
| tawsit | Mus Linnaeus, 1758
|
| Isali amatan | |
| Aɣbalu agejdan n wučči |
Ifes, racine (fr) |
Aɣeṛ'da (isem ussnan: Mus) d tawsit n iɣersiwen imseɣẓa yeṭṭafaren tawacult n tɣeṛdayin temseɣẓaẓ. Talmest yettwassnen yakk di tewsit-a d aɣeṛda n wexxam.
Dɣa, tilmas n tewsit-a yakk ttmilent ad idirent deg yideggan yudsen (iqerben) ɣer wemdan.
Yettidir uɣeṛds 3 n iseggasen, maca drus kan iy ttawaḍ ɣer waddar-a (leɛmeṛ ayi), acku yetteɣlay d tagemrawt i waṭas n inegmaren am yimcac d yiḍan d iburaɣ d izerman yakk d tiwukin.
Aglam, Amyaraw d wučči
[ẓreg | ẓreg aɣbalu]Aglam
[ẓreg | ẓreg aɣbalu]Teɣzi n uɣeṛda d tin yettilin gar n 12 ɣer 21 cm. Yettazen gar n 7 ɣer 57 g. Tafekka-ynes d tin yemgaraden gar n umellal d waras (aqahwi).
Iɣeṛdayen d iɣersiwen ilan (yesɛan) anagraw n umyaraw amegzu, yettbaddiden mgal n imiziyen i d-itmagar, imi yezmer ad yarew mi ara ad yaweḍ deg waddar-is 50 n wussan, ama i wewtem neɣ i tewtemt, maca tiwetmin tadarent-d deg wuzzuf s ddaw n waddar-a (25 ɣer 40 n wussan). Tawtemt tettarew-d seg 40 ɣer 60 n imumden deg yal akud deg useggas, tkeccem ɣer unadar i tallit n 4-5 n wussan tettili deg-sen tuddes (tewjed) i wassaɣ anazzuf deg 12 n tesragin deg yal tameddit.
Učči
[ẓreg | ẓreg aɣbalu]Iɣeṛdayen tetten imɣan (aladɣa imendiyen d igumma) ayen id tt-yettaǧǧan d amuddir iy ssettwaɣayen ammaden.