Aller au contenu

Aɣeṛda

Si Wikipedia, tasanayt tilellit.
Aɣeṛda
Tasensartut
AsmilMammalia
TafesnaRodentia
TawacultMuridae
Adu-twacultMurinae (fr) Murinae
tawsit Mus
Linnaeus, 1758
Isali amatan
Aɣbalu agejdan n wučči Ifes, racine (fr) Suqel, iferr, Aburɣes d učči

Aɣeṛ'da (isem ussnan: Mus) d tawsit n iɣersiwen imseɣẓa yeṭṭafaren tawacult n tɣeṛdayin temseɣẓaẓ. Talmest yettwassnen yakk di tewsit-a d aɣeṛda n wexxam.
Dɣa, tilmas n tewsit-a yakk ttmilent ad idirent deg yideggan yudsen (iqerben) ɣer wemdan.

Yettidir uɣeṛds 3 n iseggasen, maca drus kan iy ttawaḍ ɣer waddar-a (leɛmeṛ ayi), acku yetteɣlay d tagemrawt i waṭas n inegmaren am yimcac d yiḍan d iburaɣ d izerman yakk d tiwukin.

Aglam, Amyaraw d wučči

[ẓreg | ẓreg aɣbalu]

Teɣzi n uɣeṛda d tin yettilin gar n 12 ɣer 21 cm. Yettazen gar n 7 ɣer 57 g. Tafekka-ynes d tin yemgaraden gar n umellal d waras (aqahwi).

Iɣeṛdayen d iɣersiwen ilan (yesɛan) anagraw n umyaraw amegzu, yettbaddiden mgal n imiziyen i d-itmagar, imi yezmer ad yarew mi ara ad yaweḍ deg waddar-is 50 n wussan, ama i wewtem neɣ i tewtemt, maca tiwetmin tadarent-d deg wuzzuf s ddaw n waddar-a (25 ɣer 40 n wussan). Tawtemt tettarew-d seg 40 ɣer 60 n imumden deg yal akud deg useggas, tkeccem ɣer unadar i tallit n 4-5 n wussan tettili deg-sen tuddes (tewjed) i wassaɣ anazzuf deg 12 n tesragin deg yal tameddit.

Iɣeṛdayen tetten imɣan (aladɣa imendiyen d igumma) ayen id tt-yettaǧǧan d amuddir iy ssettwaɣayen ammaden.

Umuɣ n telmas

[ẓreg | ẓreg aɣbalu]

Ẓeṛ daɣen

[ẓreg | ẓreg aɣbalu]